Sectoren met veel intellectueel eigendom belangrijk voor de economie
Octrooien, merkrechten, modelrechten, auteursrechten, kwekersrechten en beschermde oorsprongsbenamingen: industrieën die bovengemiddeld gebruikmaken van deze zes vormen van intellectueel eigendom waren in de periode 2021-2023 goed voor bijna de helft (48,8%) van het Nederlands bruto nationaal product (bbp). Dit blijkt uit het nieuwe rapport ‘IP and innovation in European sectors’, gepubliceerd door het Europees Octrooibureau (EOB) en het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (EUIPO).
Laatst gewijzigd op 30 januari 2026
Innovatie is cruciaal voor onze welvaart
Volgens het rapport vormen industrieën die intensief gebruikmaken van intellectueel eigendom (IE) niet alleen in Nederland, maar in de gehele Europese Unie (EU) de ruggengraat van de economie . Uit het rapport blijkt dat deze sectoren in de periode 2021-2023 verantwoordelijk waren voor maar liefst 47,9% van het totale bbp in de EU. Hiermee blijft de economische impact van innovatie onverminderd groot.
Ook op de arbeidsmarkt is de impact aanzienlijk: IE-intensieve industrieën boden werk aan ruim 65 miljoen mensen. Dat is 30,6% van de totale werkgelegenheid in de EU. Werken in deze sectoren loont bovendien; werknemers verdienen er gemiddeld bijna 41% meer dan hun collega’s in niet-IE-intensieve industrieën. Daarnaast spelen deze sectoren een dominante rol op het wereldtoneel: ze vertegenwoordigen ruim 78% van de Europese export en zorgden gezamenlijk voor een handelsoverschot van 108 miljard euro. Daarmee zijn ze essentieel voor de Europese concurrentiepositie.
Nederland creëert veel intellectueel eigendom
Nederland behoort tot de Europese voorhoede als het gaat om de economische impact van industrieën die intensief gebruikmaken van deze rechten. Deze industrieën waren goed voor 48,8% van het Nederlandse bbp, wat hoger is dan het EU-gemiddelde van 47,9%. Deze sterke positie is deels te danken aan bedrijven die gebruikmaken van kwekersrecht, maar ook aan andere Nederlandse bedrijven in wereldwijde waardeketens. De toegevoegde waarde uit export ligt met 27,8% van het bbp aanzienlijk hoger dan het Europese gemiddelde (23,1%). Dat toont aan dat Nederlandse IE-intensieve industrieën sterk gericht zijn op internationale markten.
Uit het rapport blijkt verder een duidelijke taakverdeling binnen Europa, waarbij Nederland vooral fungeert als bron van IE-rechten. In absolute aantallen staat Nederland op de derde plaats in de EU qua aanvragen voor octrooien, na Duitsland en Frankrijk. Omdat de productie vaak elders plaatsvindt, fungeren Nederlandse bedrijven als een banenmotor voor de rest van de unie: zij creëerden ruim 441.000 banen in andere lidstaten. Andersom is 21,2% van de banen in de Nederlandse IE-intensieve sectoren toe te schrijven aan buitenlandse bedrijven.
IE-intensieve sectoren aantrekkelijk voor investeerders
Voor innovatieve startups is toegang tot financiering van levensbelang. Banken zijn vaak terughoudend bij het verstrekken van leningen voor risicovolle nieuwe technologieën, waardoor durfkapitaal essentieel is. Uit het rapport blijkt dat in de periode 2021-2023 maar liefst 88% van al het durfkapitaal en private equity in de EU naar bedrijven in IE-intensieve sectoren vloeide. Dit komt neer op een totaalbedrag van 70,7 miljard euro. Investeerders zien patenten en merkrechten duidelijk als een indicatie van groeipotentie en zakelijke kansen.
Meer weten?
Lees meer details over de studie op de website van het Europees Octrooibureau of de website van het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie.
Of download het rapport 'IP and innovation in European sectors - EUIPO'