Overslaan en naar de inhoud gaan

Inleiding

Of je nou zelf je code schrijft of gebruik maakt van de code van anderen met open source: in beide gevallen krijg je te maken met de vraag wie de eigenaar is. Maar ook bij technische ontwikkelingen, creatief werk en data(verzamelingen) speelt die vraag. Dus bij wie ligt het intellectueel eigendom en welke regels stelt de eigenaar?

Algemene concepten zijn niet te beschermen, maar uitgewerkte elementen van je innovatie of onderneming vaak wel. Met intellectueel eigendom kun je verbieden dat anderen zonder jouw toestemming je creatie, data of uitvinding gebruiken. Met verschillende beschermings-vormen kun je uiteenlopende zaken beschermen:

  • Technische ontwikkelingen bescherm je met een octrooi of bedrijfsgeheim. Denk bijvoorbeeld aan combinaties van hardware met sensoren en software.
  • Creatief werk, merken en vormgeving bescherm je met auteursrecht, merkenrecht en modelrecht. Broncode wordt ook verstaan onder creatief werk (tekst in dit geval) en is te beschermen met auteursrecht. Merkenrecht rust op merknamen en logo’s, maar ook op onderscheidende iconen en pictogrammen. Op een Graphical User Interface kan auteursrecht rusten, maar ook modelrecht bij statische beelden.
  • Data(verzamelingen) en informatie zijn cruciaal voor veel digitale producten en diensten. Bedrijfsgeheimen spelen vaak een grote rol, maar ook databankenrecht is soms mogelijk.

Waarom zou je IE-rechten willen? Meestal is dat om (een combinatie van) de onderstaande redenen:

  • Monopolie. Je wilt zelf de economische vruchten plukken van je intellectuele werk en investeringen in tijd, geld en denkwerk. Dat kan door als enige je product te verkopen of in licentie te geven. Je moet dan wel in staat zijn om inbreuk door anderen aan te pakken.
  • Licenties en samenwerking. Je wilt anderen stimuleren om je beschermde werk toe te passen onder jouw voorwaarden. Juist bij open innovatie en open source speelt dit vaak een rol om voorwaarden te stellen aan het gebruik van de kennis, code of data. Daarom krijgt dat extra aandacht in deze brochure.
  • Waardecreatie. Je wil de waarde van je onderneming verhogen in de ogen van potentiële investeerders en kopers.

Je kunt deze redenen prima combineren, bijvoorbeeld door betaalde licenties voor commercieel gebruik en gratis licenties voor privé-, non-profit of academisch gebruik.

In de digitale wereld ben je al snel ‘wereldwijd’ actief. Dat heeft invloed op de manier waarop je omgaat met IE, bijvoorbeeld:

  • Internationaal opbouwen van een eigen portfolio aan IE-rechten en beschermingsvormen.
  • Internationaal in de gaten houden van het IE van anderen (en zo zelf inbreuk voorkomen).
  • Internationaal optreden bij inbreuk. Mogelijk is de locatie van een vergrijp discutabel, bijvoorbeeld omdat gegevens verspreid over servers zijn opgeslagen. Daarnaast kunnen per land verschillen optreden in de rechten van de inbreukmaker en de eigenaar van het IE.

     

Van wie is een databank eigenlijk? En kun je octrooien aanvragen op software? Met de opkomst van allerlei digitale innovaties nemen ook de vragen erover toe. In deze brochure hebben we de meest voorkomende aandachtspunten over intellectueel eigendom (IE) voor je op een rij gezet.