Zijn uw intellectuele eigendomsrechten veilig?
Alle tekenen wijzen erop dat de economie door een diep dal zal gaan. Onvoldoende bescherming van intellectueel eigendom kan uw onderneming in de problemen brengen. Gaat een bedrijf failliet, dan zal de curator ook de 'intellectual assets' te gelde maken. De directie heeft het nakijken, omdat zij de controle over die assets kwijt is. Dat kan een doorstart aanzienlijk bemoeilijken. De intellectual assets moeten niet alleen goed worden beschermd, maar ook tijdig en correct buiten de risicodragende vennootschap worden geplaatst.Intellectuele eigendom
In de praktijk hebben ondernemers vaak te weinig aandacht voor intellectuele eigendomsrechten. Dat is opmerkelijk en onverstandig, want deze bepalen vaak in belangrijke mate de waarde van een onderneming. Denk vooral aan creatieve of innovatieve bedrijven, uitgeverijen, designers, reclamebureaus en softwareontwikkelaars. Maar ook bij andere ondernemingen (of overheden en non-profitinstellingen) zijn altijd bepaalde intellectual assets aanwezig, zoals merkrechten, handelsnamen of domeinnamen.
Onder het juridische begrip intellectuele eigendommen vallen octrooirecht, merkenrecht, handelsnaamrechten en domeinnaamrechten, het recht op het uiterlijk van producten, kwekersrecht, auteursrecht en databankenrecht. Daarnaast zijn er vaak minder heldere 'rechten', zoals geheime technische of commerciële knowhow en best practices. Dit geheel wordt wel aangeduid als intellectual assets.
Intellectual assets
Intellectual assets zijn lastig te identificeren. Toch is het nodig een inventarisatie te maken van woorden, logo's, uitvindingen, knowhow of creaties waarop een intellectueel eigendomsrecht rust. Bij deze inventarisatie moet de geheime technische of commerciële knowhow die een concurrentievoordeel geeft, niet vergeten worden. Alleen na een grondige inventarisatie kunnen maatregelen worden genomen, zoals aanvullende registratie en eventuele waardering en overdracht.
Bij een faillissement heeft de curator de taak om alle activa van de failliete onderneming te gelde te maken. Dus ook de intellectual assets. Om ongelukken te voorkomen, moeten die rechten worden veilig gesteld. Daarvoor moet een onderneming om te beginnen zeker stellen dat zij de eigenaar is. Dat is vaak niet het geval. Bijvoorbeeld bij uitbesteding van opdrachten aan freelancers, reclamebureaus, ontwerpers of programmeurs.
Aparte rechtspersoon
Verder moeten de intellectual assets zoveel mogelijk formeel, tijdig en correct worden ondergebracht in een aparte rechtspersoon. Dat kan de holdingvennootschap zijn of een speciale IP-company. De curator kan zo'n overdracht overigens onder bepaalde voorwaarden terugdraaien. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij een faillissement binnen één jaar na een overdracht zonder reële koopprijs.
Zodra de rechten geldig zijn ondergebracht in de aparte rechtspersoon die niet failliet is verklaard, kan de curator de rechten niet verkopen en kunnen de zaken in principe worden voortgezet door gebruiks- en exploitatierechten te verlenen aan een andere werkmaatschappij of externe partijen. Waardevolle assets spoelen dan niet zomaar weg en een doorstart kan veel eenvoudiger worden.
Management van rechten
Cruciaal is de voortdurende aandacht voor het management van deze rechten, licenties, contracten en zo nodig optreden bij inbreuk of verdediging tegen aanspraken van derden. Goed en centraal management en actieve bewaking kan overigens ook voorkomen dat onnodige kosten worden gemaakt voor instandhouding van rechten die niet relevant meer zijn.
Bron: ED, 16 januari 2009
