NL Octrooicentrum

Tips voor ondernemers

Staat een dokter op een feestje, komt er een vage kennis op hem af: “Zeg kerel, ik heb zo’n last van mijn rug de laatste tijd.” De dokter geeft hem advies. Als de man uit zicht is zegt de arts tegen een bevriende advocaat: “Heb jij dat nu ook altijd, dat mensen je op feestjes om advies vragen? En wat doe jij daaraan?” “Ik stuur ze een rekening.” zegt de advocaat.

De volgende dag schrijft de dokter een rekening van 50 euro uit en doet hem op de post. In zijn eigen brievenbus vindt hij ook een envelop. Met een rekening: 100 euro. Van de advocaat.

De les uit dit ‘praktijkvoorbeeld’, opgetekend uit de mond van Dirk Groenewegen, is om bij het vragen van advies eerst het hele kostenplaatje door te nemen. Een budgetplan. Wanneer ga je wat betalen en waarom? Dirk Groenewegen, scheikundige en microbioloog is zelfstandig licentieadviseur en bemiddelaar met zijn eigen bedrijf IPD-Valorisation en ook oprichter van het nieuwe stamcelbedrijf Glycostem Therapeutics. Hij heeft nog wel meer zinnige opmerkingen voor MKB-ers die zich op de octrooimarkt begeven.

Over de PCT-route
“Een internationale aanvraag moet je altijd doen. Ik zou niet weten waarom niet. Het hele octrooigebeuren gaat om het uitstellen van de grote kosten. Als je die dan moet maken na dertig maanden, ga dan voor Europa en de VS. Daarna vertragen, smeer je brieven met lijm in om zo te zeggen, anders is je aanvraag te snel verleend of gepubliceerd en dan maak je die grote kosten. Stel die uit tot je ook daadwerkelijk de omzetten hebt die dat kunnen dragen.”

Moet je octrooi aanvragen in China?
“Prima als je een vestiging hebt in China, dan kun je daar de zaken in de gaten houden. China heeft het PCT-verdrag ondertekend, net als Maleisië, Singapore en ook India. Die landen gedragen zich intussen als het braafste jongetje in de klas. Je kunt er octrooi krijgen, maar er zijn twee problemen.  De hoge kosten, mede door de vertalingen die je zelf niet kunt lezen. En, stel dat er inbreuk komt. Die rechtssystemen werken niet precies zo als hier. Multinationals die daar zitten zoals DSM, Philips en Akzo weten hoe het gaat. DSM heeft intussen meer Chinese dan Nederlandse werknemers in dienst.”

Multinationals en de ‘dambordconstructie’
“Grote bedrijven vestigen heel veel octrooien. Philips bijvoorbeeld tekent voor de helft van de Europese aanvragen die uit Nederland komen. Zo’n vijf- à zesduizend per jaar, ofwel dertig octrooiaanvragen per dag. Het grootste deel van de octrooiportefeuille, negentig procent, is defensief. De overige tien procent is offensief; dat ondersteunt daadwerkelijk de productverkoop. Ze octrooieren als het ware in blokken, laten geen gaten open waar de tegenstander in kan springen. Het ene blok produceren ze en met de andere blokken wordt zorgvuldig heen en weer geschoven. ‘Cross licensing’ heet dat. Je geeft de ander wat hij nodig heeft en vice versa. Beide partijen worden er beter van. Let wel, zo doen grote bedrijven dat. Voor het MKB is dit geen optie.”

Subsidie uit het PSB
“Mijn ervaring is dat de regeling Programma Starters op Buitenlandse markten traag werkt, en meestal maar voor één land. Dat is leuk voor drukwerk, marktverkenning of beursbezoek. Maar als instrument om de octrooikosten te verzachten? Nee, niet echt.“

Noot van Octrooicentrum Nederland: Sinds eind 2004 is het mogelijk om kosten van internationale octrooien te subsidiëren via het PSB. In circa 30 procent van alle PSB-aanvragen worden de octrooikosten nu meegenomen. Vanaf juli 2007 zijn ook de kosten van een nationale octrooiaanvraag subsidiabel, maar alleen voor zover zij voortvloeien uit een internationaliseringsstrategie en zijn opgenomen in het exportplan.

Tips voor het MKB
“Het innoverende Midden- en Kleinbedrijf dat moet naar Syntens gaan voor bedrijfsadviezen en naar Octrooicentrum Nederland voor octrooien. Voordat je met een octrooigemachtigde in zee gaat, kijk je eerst eens in de databank, Esp@cenet. Zoek dan uit wie er op jouw vakgebied de octrooiaanvraag kan schrijven. Octrooigemachtigde is een vrij beroep, en ze zijn zeer ter zake deskundig opgeleid. Je octrooi krijg je wel, maar spreek een goede financiële planning af. En vergeet de NOVU niet, sinds januari is de website uitgebreid met een virtuele vitrine met vindingen van NOVU-leden.”

Persoonlijk octrooiplan
Groenewegen’s stem krijgt een wat dromerige klank: “Octrooicentrum Nederland zou zich sterk moeten maken voor een kortingensysteem voor het midden- en kleinbedrijf als het gaat om internationaal octrooieren, of misschien zelfs de gratis admissieregeling (GAR) weer boven tafel halen. Alleen moet je die dan niet gratis noemen. ' Gratis' verpest de markt, er bestaat niks gratis. Bovendien wordt gratis niet gewaardeerd. Noem het een persoonlijk octrooiplan …”

En, last but not least
"Denk aan je naamsrechten. Je kunt je product op meer wijzen beschermen. Een octrooi is natuurlijk voor bepaalde producten, maar een mooie (merk)naam kan ook. Ga bij een naam niet amateuristisch te werk, ga in een vroeg stadium met een goede merkengemachtigde praten.”